De muskusrat is géén rat!
De muskusrat (ondatra zibethicus) behoort niet tot de familie van de ratten, maar is een soort woelmuis. Hij staat dichter bij soorten als de hamster en de bever, dan bij soorten als de bruine en zwarte rat.

Uiterlijk
De bovenzijde van de muskusrat is donker- tot kastanjebruin en de onderzijde is lichter bruingrijs gekleurd. De kop van de muskusrat is stomp met kleine oortjes en gaat ongemerkt over in het lichaam dat kort en gedrongen is, met een dikke vacht. Een volwassen muskusrat is ongeveer 25 tot 35 cm lang, exclusief de staart. Deze is zijdelings afgeplat, vrijwel onbehaard, zwart van kleur en ongeveer 25 cm lang.

Leefomgeving
De muskusrat is een echt waterdier. Zijn leefomgeving bestaat dan ook uit waterrijke gebieden met sterke begroeiing van water- en oeverplanten. De dieren zijn erg schuw en meestal alleen in de nacht en schemering actief.
Als een muskusrat zich ergens vestigt, graaft hij een nieuw hol of past hij een reeds bestaand hol aan. Het hol (een burcht met meerdere kamers en enkele vluchtpijpen) wordt meestal in oevers gegraven. De ingangen liggen onder water en lopen naar de burcht boven de waterspiegel. Als de muskusrat geen burcht kan bouwen, zoals in zeer natte terreinen, bouwt hij een koepelnest. Dergelijke koepelnesten kunnen 1 tot 1,5 meter hoog zijn met een doorsnede van 2 meter. Ook hierbij zitten de ingangen onder water. In drogere gebieden overwinteren muskusratten ook meestal in een koepelnest. Ze houden overigens geen winterslaap, maar blijven de hele winter actief.
Het hele leefgebied van een muskusrat beslaat 1 tot 5 vierkante kilometer. Rond de burcht bakent hij een territorium af met een stof uit de anaalklieren, de zogenaamde muskusolie. Dit territorium verdedigt hij tegen andere muskusratten.

Voortplanting
Het voortplantingsseizoen loopt van maart tot september, maar soms tref je in zachte winters ook jongen of zogende vrouwtjes aan. Per jaar is het vrouwtje in staat 3 tot 4 keer een nest te werpen, per worp kunnen er 5 tot 8 jongen worden geboren. De jongen zijn na ongeveer 30 dagen zelfstandig, maar ze blijven nog maanden in het territorium van hun moeder. Rond de vijfde maand zijn de dieren geslachtsrijp. Een muskusrat kan ruim 4 jaar oud worden.
Eetgewoonten
Muskusratten zijn echte planteneters. Vooral waterplanten staan op hun menu en ze zijn hierbij weinig kieskeurig. Naast planten lusten ze echter ook zoetwatermosselen en rivierkreeften.

Natuurlijke vijanden
De mens is de belangrijkste vijand van de muskusrat. De diersoort valt ook ten prooi aan roofdieren zoals de vos, bunzing, hermelijn, havik en bosuil.